Dit is dé man achter Verve Records (en Ella Fitzgerald)

Jazz veranderen zonder een enkele noot te kunnen spelen; het lijkt onmogelijk, maar toch wist Norman Granz dit voor elkaar te krijgen. Als producer en concertpromotor zorgde hij in de jaren '40 en '50 eigenhandig voor een grote omslag in de jazzwereld. Die wereld was voorheen namelijk een kleine wereld die zich afspeelde in kleine jazzclubs met een gescheiden publiek, representatief voor de Amerikaanse maatschappij na de Tweede Wereldoorlog waarin rassenscheiding sterk aanwezig was.

En de Nobelprijs voor de vrede gaat naar... Jazz!

Norman Granz geloofde dat jazz gebruikt kon worden om dit racisme aan te pakken. Als afstammeling van Russische immigranten en vriend van de zwarte zangeres Marie Bryant had hij deze rassenscheiding zelf ook meegemaakt, maar nadat hij door de muziek van Coleman Hawkins jazz ontdekte, zag hij een manier om hier een einde aan te maken. Granz begon zelf kleine concerten te organiseren en eiste daarbij dat er een gemengd publiek toegestaan was in de clubs, net als een goed salaris voor de muzikanten.

Flip Phillips en Roy Eldridge tijdens een van de Jazz at the Philharmonic-concerten (bron):

Jammen en touren

Een van de concerten die hij organiseerde was Jazz at the Philharmonic in Los Angeles, waarbij verschillende jazzartiesten als Nat King Cole, J.J. Johnson en Les Paul bij elkaar kwamen om jamsessies te houden voor een groot publiek. Dit was zo'n groot succes dat er meerdere jamsessie-concerten kwamen en zelfs een internationale JATP-tour, met artiesten als Charlie Parker en Billie Holiday.

Voor wat, hoort wat

Inmiddels had hij met zoveel jazzmuzikanten gewerkt en zoveel materiaal opgenomen dat hij een eigen platenmaatschappij begon, namelijk Verve Records. O.a. Billie Holiday en Lester Young sloten zich aan bij het label, maar Granz' grootste troef was toch wel Ella Fitzgerald. Door haar aan jazzgrootheden als Louis Armstrong en Duke Ellington te koppelen, ontstonden duetten die nu worden gezien als echte jazzklassiekers. Hiermee hielp hij haar een van de grootste jazzartiesten van de 20ste eeuw te worden, maar zij hielp hem daarentegen ook met zijn doel om rassenscheiding verleden tijd te maken. Granz liet haar namelijk alleen optreden als er een gemengd publiek zou komen, ook in de grootste zalen van het land.

Norman Granz en Ella Fitzgerald (bron):

Granz verandert de (jazz)wereld

Granz zorgde ervoor dat jazzartiesten als echte artiesten werden gewaardeerd en dat ze er ook eerlijk voor werden betaald, of ze nou een blanke of donkere huidskleur hadden. Hiermee veranderde hij de jazzwereld voorgoed, maar dat ging niet altijd zonder slag of stoot. Niet iedereen was het eens met zijn manier van aanpak en racisme hield op veel plekken stand, voornamelijk in het zuiden van de Verenigde Staten. Dit werd nog eens duidelijk toen hijzelf, Ella en een aantal andere artiesten onterecht werden opgepakt tijdens een optreden in Texas. Desondanks lukte het Granz toch om een aantal veranderingen door te voeren, niet alleen in de jazzwereld, maar ook in de acceptatie van jazz in de rest van de wereld.

Meer over jazzklassiekers kun je in ons Dossier Jazz Classics vinden.