José James vertelt openhartig over Billie Holiday

Wat? Jose James: panel

Waar? Vrijdag, 23:15, Central Square

Een intieme setting

Op het dakterras van het Central Square staat een aantal stoelen, twee banken, een scherm en twee microfoons klaar. Dan Ouellette is de host die José James wat prangende vragen zal stellen. Of eigenlijk het gesprek enigszins leidt, want José zit op de praatstoel vanavond. Waar hij te weinig tijd had voor optreden eerder vanavond, neemt hij hier ruim de tijd om zijn emoties te laten gaan. Een dertigtal mensen schuift aan terwijl José plaatsneemt op de bank.

José houdt van Nederland

"Ik hou ervan om in Nederland te spelen. Als ik ga soundchecken, staat de voorste rij al vol met mensen die hun zuur bemachtigde plek proberen te beschermen. Het publiek blijft ook tot het einde van het optreden, iets dat niet altijd het geval is. Vaak lopen mensen na een nummertje of vier wel even naar een andere zaal en verschuift het publiek hier en daar. Het doet me goed dat ik mensen hier echt raak en dat zij graag mijn hele optreden bekijken. Sorry trouwens, dat ik 'Strange Fruit' niet meer heb gedaan.. ik wilde hem toch écht doen! De tijd was helaas al op, dus ik was genoodzaakt het podium af te stappen."

Wat is jouw achtergrond van 'Strange Fruit'?

"Ongeveer vijf jaar geleden speelde ik in Ancienne Belgique, een zaal in België. Het was de verjaardag van Billie Holiday en ik deed 'Strange Fruit' voor het eerst live. Ik wilde er iets bijzonders van maken. In plaats van gebruik te maken van veel instrumenten en achtergrondzang zing ik alles alleen. Ik gebruik een loopstation, waardoor ik elke laag kan inzingen. Het album is in maar twee dagen opgenomen, echt heel kort. Ik heb vier uur met de band in de studio gezeten en de dag erna 'Strange Fruit' in m'n eentje opgenomen. Dat duurde ook minstens vier uur, voor die track alleen. Er waren drie filmploegen die speciaal voor 'Strange Fruit' kwamen, maar op het moment supreme stuurde ik ze weg. Het voelde niet goed, het was gewoon te persoonlijk en emotioneel, ook in verband met de moorden in de VS die toen net waren gepleegd."

"Billie is mijn muzikale moeder"

"Het ging bij Billie Holiday niet om de zangtechniek die ze gebruikte, maar om de emoties die ze de vrije loop liet gaan en het gevoel dat erachter zit. In haar gezichtsuitdrukking kan je gewoon aflezen wat ze voelt en bedoelt, die pure emotie dringt door tot diep in mijn ziel. Toen ik drie jaar was bekeek ik de vinylplaten van mijn ouders. Als kind zoek je altijd onbewust de opvallende dingen uit een reeks. Zo deed ik dat ook met die platen. Alle hoezen waren zo'n beetje gekleurd, op die van Billie na. Dat was een zwart-witte hoes. Ik wilde het horen, luisterde er aandachtig naar en raakte als klein jongetje al in zo'n trance. Zo begon het voor mij. Toen ik een jaar of veertien was kreeg ik interesse in jazzmuziek. Ik kan mezelf veel vergelijken met Billie, zij is mijn muzikale moeder. Ik heb ook een moeilijke jeugd gehad en haar muziek sleepte me door die periode heen."

Hoe is hij tot de 9 tracks gekomen die op het tributealbum staan?

"Billie heeft natuurlijk een megagroot repertoire. Een bepaald deel daarvan overlapt met mijn stijl en uitingen. 'Strange Fruit' en 'God Bless The Child' zijn dan twee nummers die echt per sé bij een tribute aan Billie horen. De overige zeven nummers heb ik zelf geselecteerd aan de hand van mijn gevoel en wat overeenkomt met Billie's verhaal. De band heb ik speciaal voor dit album bij elkaar gezocht. Ik heb nog nooit eerder samengespeeld met ze en zij ook niet met elkaar. Ik zocht muzikanten die de nummers konden spelen op een moderne manier, dus niet als in de jaren '50. In New York had je een club waar soms door jazzmusici tot 8 uur 's ochtends door werd gespeeld, met een passie van jewelste. Die vibe wilde ik ook op het album hebben. Drie uur en 40 minuten later kwamen we de studio uit en waren we klaar."

Vertel tot slot nog eens wat interessante feitjes!

"Nou op 'God Bless The Child' hoor je geen piano, maar een Rhodes. Dat is vast wel opgevallen, dat het anders klinkt. De reden hiervoor is heel simpel: de piano raakte ontstemd na zeven nummers. Omdat we meteen door wilden gaan, besloten we de Rhodes maar te gebruiken. Na één take was ik al tevreden en zat het erop. Voor mijn nieuwe album ga ik de hele andere kant op. Het worden een aantal extremen die ik wil combineren. Ik ga terug naar Blue Note, eind jaren '60 en begin jaren '70, lekker veel funk en soul. Maar dan in combinatie met rap en hiphop. Ik pak het op de hiphopmanier aan, met samples van diverse nummers, waar ik dan weer een nieuwe R&B-versie van ga maken. Hierin wil ik ook wat sociale ontwikkelingen aan de tand voelen die nu aan de orde zijn, maar ook nog terugblikken op de burgerrechtenbeweging van de jaren '60."