Open brief aan Amy Winehouse

Lieve Amy,

"Ons ZL-thema van de dag is 'Nieuwe Classics'. Een aantal van onze dj's heeft daarom hun favoriete classic uit de 21ste eeuw gekozen. Ook besteden we aandacht aan Alicia Keys en zangers als Charles Bradley en Lee Fields, die onder de vleugels van Daptone Records hun carrière in een stroomversnelling zagen geraken deze eeuw. The Dap Kings, je weet wel dat bandje van Sharon Jones, waar jij voor Back to Black ook mee de studio in dook, zoals we zien in dit filmpje:

Maar lieve Amy, d'r ging toch een soort van schok over de burelen hier toen we beseften dat jouw naam eigenlijk helemaal niet genoemd is, wanneer we het hebben over classics uit de 21ste eeuw. Zo snel gaat dat dan dus. Je bent niet meer bij ons sinds 23 juli 2011 - de dag nadat Anders Breivik huishield in Noorwegen - maar kennelijk is zo'n korte periode al voldoende om niet meer 'top of mind' te zijn bij muziekliefhebbers. Het maakt het feit dat je jezelf zo in de vernieling hebt geholpen en al op 27-jarige leeftijd opgebrand was er alleen maar tragischer op.

We hadden - waarschijnlijk net als jij - het grote succes niet zien aankomen, toen je in 2003 je debuutalbum Frank uitbracht. Hierop etaleerde je jezelf als jazzzangeres van de 21ste eeuw, waarvoor je slechts marginale erkenning kreeg. 'Fuck me Pumps' was nog een bescheiden hit en ook 'Stronger Than Me' kreeg regelmatig airplay, maar dat was het ook zo'n beetje. In hoeverre Simon Fuller hiervan de oorzaak was, is niet helemaal duidelijk, maar dat hij de stuwende kracht was achter de Engelse 'Idols' en manager van de Spice Girls, zal niet hebben geholpen om je los te weken van het imago van het zoveelste voorgeproduceerde en commerciële zangeresje.

Na dat debuut vonden twee gebeurtenissen plaats die je leven voorgoed op de kop zetten. Allereerst werd je verliefd op Blake Fielder-Civil, die je ontmoette tijdens de opnames van één van je videoclips, omdat hij daar productie-assistent was. Jullie waren smoorverliefd maar gingen ook al meteen door diepe dalen en het is geen geheim dat jullie maar wat graag in de 'snoeppot' graaiden saampjes. Toen hij naar een paar maanden heftigheid een punt achter jullie relatie zette, ging jij door een hel, waaruit je meteen inspiratie haalde voor een volgend album. En zo komen we als vanzelf bij de tweede bepalende gebeurtenis, want voor dat nieuwe album kwam je in contact met Mark Ronson, die zeer uitgesproken ideeën had.

Mark Ronson met Amy Winehouse bij de Brit Awards in 2008:

Het was Ronson die op het briljante idee kwam om de jazzy sound van Frank in te ruilen voor meer uptempo R&B met een southern soulvibe, waar hij patent op lijkt te hebben en waarmee hij hits scoorde voor Lily Allen, Robbie Williams, Daniel Merriwether en Christina Aguilera. And boy, was he right. Samen met Salaam Remi brouwden Mark en jij Back To Black, waarop je substantieverslaving en verbroken relatie twee belangrijke thema's waren. Met 'Rehab', 'You Know I'm No Good', 'Back to Black', 'Tears Dry on Their Own' en 'Love Is a Losing Game' scoorde je vijf monsterhits, verkocht rond de 20 miljoen exemplaren van het album en won in 2007 maar liefst 5 Grammy's. De wereld lag aan je voeten.

Helaas ging het alleen maar bergafwaarts met je. Of het nou kwam doordat jij en Blake weer bij elkaar kwamen en zelfs in het huwelijksbootje stapten met alle desastreuze gevolgen van dien of dat je niet kon omgaan met de sterrenstatus of dat je naast drugs ook verslingerd raakte aan alcohol, we durven het niet te zeggen. Feit is dat de wereld getuige was van je aftakeling en de schandalen regen zich aaneen. We hoopten van harte dat je de weg omhoog zou vinden nadat jij en Blake scheidden en jij op St. Lucia probeerde af te kicken, terwijl je aan een derde album werkte. Maar stiekem konden we ons ook wel vinden in je moeder Janis, die in 2008 al eens verklaarde dat ze zich had neergelegd bij jouw vroege dood.

Amy en Blake:

Je moeder kreeg gelijk. Dat derde album kwam er nooit, waarbij we je postume album Lioness: Hidden Treasures, waarop onuitgebracht materiaal en een aantal remixes bij elkaar zijn geharkt, even buiten beschouwing laten. De laatste keer dat we echt nieuw materiaal van je hoorden was het duet met Tony Bennett op zijn Duets II, waarop je eventjes je jazzgedaante weer aannam. Maar dat was het; op 27-jarige leeftijd was je uitgeblust in de zomer van 2011. En wat liet je een enorm gat achter.

Wat hadden we graag nog tientallen jaren van je willen genieten. Want als je op je 27ste al een stem hebt als een heuse souldiva, hoe had die stem dan geklonken als je 47 was? En welke gedaanteverwisselingen had je ondergaan, met welke producers was je in zee gegaan? Had je wellicht een tribute aan je heldin Etta James gemaakt? We zullen het nooit weten omdat je er niet meer bent, lieve Amy. Feit is wel dat je de weg hebt geplaveid voor artiesten als Adele, Duffy en Selah Sue die ook weten dat ze schatplichtig zijn aan jou.

Wat we eigenlijk met heel veel woorden proberen te zeggen, mooie Amy, is dat we willen dat je hier nog was. Zeker op een dag als vandaag."

Laten we je daarom herinneren als de pittige maar prachtige meid die je was, zoals in het filmpje hieronder...

Heb je je Zwarte Lijst al ingevuld? Dat kan hier!