NPO Soul & Jazz

Waarom 2016 het jaar wordt van Curtis Mayfield

Nieuws
Waarom 2016 het jaar wordt van Curtis Mayfield

Zoveel is nog niet verteld over 'The Gentle Genius'.

Twaalf keer staat-ie in de Zwarte Lijst, waarvan vier keer met de Impressions. Voor een artiest met zijn staat van dienst (ruim 1700 nummers) is dat eerlijk gezegd veel te weinig en de 14de plaats als hoogste notering ('Move On Up') is eveneens relatief aan de lage kant. Hopelijk zijn de erven van 'The Gentle Genius', te weten zijn weduwe Altheida en zoon Kirk, te druk met het feestelijke jubileum volgend jaar, zodat ze niet in het verweer zullen komen.

Nieuw leven inblazen

Maar die onderwaardering bij het grote publiek is precies de reden waarom Altheida en Kirk het 60-jarige muziekjubileum van Curtis groots willen vieren, opdat zijn muzikale nalatenschap nieuw leven wordt ingeblazen. Artiesten als Stevie Wonder, Aretha Franklin, Mavis Staples, Ron Isley en Aloe Blacc steken op de fonkelnieuwe website hun eerbied voor de singer/songwriter/producer weliswaar niet onder stoelen of banken, de massa moet diep graven als ze naast 'Move On Up', 'Pusherman' en 'Superfly' nog een track van Curtis moeten oplepelen.

Hanen maken indruk

Volgend jaar is het op de kop af 60 jaar geleden dat Curtis Mayfield zijn eerste schreden zette in de muziekwereld. Hij is 15 jaar oud wanneer hij met zijn highschoolmaatjes Jerry Butler - met wie Curtis ook in hetzelfde kerkkoor zong - en de broertjes Richard en Arthur Brooks het doo-wopbandje The Roosters begint. In 1958, Sam Gooden heeft zich inmiddels bij The Roosters gevoegd, tekenen ze een contract bij Vee-Jay Records, waar ze een punt maken van de bandnaam, die hun inziens beter The Impressions kan zijn.

Kwaad bloed

Met Jerry Butler als frontman en Curtis als songwriter, gitarist en tweede stem scoort The Impressions met hun eerste single 'Your Precious Love' meteen een grote hit, waarna met name Butler in het zonnetje wordt gezet. Dit zet kwaad bloed bij de band en Butler stapt uit de band. Mayfield volgt Butler aanvankelijk om in 1961 als frontman The Impressions nieuw leven in te blazen, overigens niet voordat hij meeschrijft aan de grote solohit van Jerry Butler 'He Will Break Your Heart', waarop hij bovendien de tweede stem verzorgt.

Stem van een beweging

In 1971 verlaat Curtis Mayfield The Impressions, nadat hij in de achterliggende negen jaar de ene na de andere hit schrijft en zingt. Curtis Mayfield voelt zich nauw betrokken bij de Burgerrechtenbeweging van Martin Luther King en is dermate geïnspireerd dat hij meerdere anthems voor de beweging schrijft. Je kunt je voorstellen dat albums met titels als Keep on Pushing, People Get Ready, We're a Winner en This Is My Country gretig aftrek vinden onder Afro-Amerikanen in de jaren zestig, waarin de strijd om gelijke rechten zijn hoogtepunt bereikt. Toch is hun grootste hit de eerste single op The Impressions, het eerste album in de nieuwe samenstelling: 'Gypsy Woman'.

Funkende solocarrière

Op zich wil Curtis begin jaren zeventig niet weg uit The Impressions, maar op aanraden van zijn manager Marv Stuart doet hij het toch. Om hen heen breken veel zangers uit hun jaren zestig-bands om een solo-carrière te beginnen. En zo kan het dat Curtis Mayfield in 1970 zowel met The Impressions een plaat uitbrengt (Check Out Your Mind) alsmede zijn eerste soloplaat, Curtis genaamd.

Op dat album en ook op de twee vervolgalbums, Roots (1971) en Back To The World (1973), toont Curtis een nieuwe kant van zichzelf, namelijk een geëngageerde muzikant die grote thema's niet schuwt en die zijn boodschap doordrenkt met funk, waarbij de ene hit nog groter is dan de ander: '(Don't Worry) If There's a Hell Below, We're All Going to Go', 'Miss Black America', 'We the People Who Are Darker Than Blue', 'Move on Up', 'Get Down', 'Underground', 'We Got to Have Peace', 'Beautiful Brother of Mine', 'Future Shock', 'Right on for the Darkness' en 'If I Were Only a Child Again'.

Die andere soundtracks

In korte tijd openbaart zich het genie in vol ornaat, hoewel zijn muziek nooit een miljoenenpubliek bereikt. Dat lukt hem in 1971 wél met de soundtrack van Superfly, een film uit het Blaxploitation-genre, waarbij de muziek meestal beter is dan de film. Opeens maakt het grote publiek kennis met de fijne funk van Curtis en zingt uit volle borst mee met 'Freddie's Dead' en 'Little Child Runnin' Wild'.

Daarna heeft Curtis de smaak te pakken wat betreft filmmuziek, want in 1974 schrijft en produceert hij de soundtrack van Claudine, waarbij Curtis' tracks worden gezongen door Gladys Knight (als je goed luistert, hoor je Curtis op de achtergrond meezingen). Hetzelfde recept geldt voor Sparkle uit 1976, waar hij liedjes schrijft en produceert voor Aretha Franklin en waarvan velen van jullie nu denken: Heuf? Heeft Curtis Mayfield die geschreven? Ja dus.

Nieuw wereldbeeld

In die succesvolle jaren '70 brengt Curtis nog een handvol albums uit - in 1975 voor het eerst op zijn eigen label Curtom - en met hits als 'Billy Jack', 'Hard Times', 'Kung Fu', 'Ain't Got Time', 'Soul Music' en zijn eigen interpretatie van 'Mr. Welfare Man'. In de kille jaren tachtig heeft Curtis moeite om zijn funksoul op zo'n manier te vernieuwen dat het nog altijd relevantie heeft. Wel tourt hij de wereld rond om nieuwe generaties kennis te laten maken met zijn rijke oeuvre. Tijdens één van deze optredens neemt zijn leven een afschuwwekkende wending.

Het is een zomeravond in Brooklyn (New York) in 1990. Curtis komt het podium op en nog voordat hij een noot heeft gezongen, laat door een windvlaag een lichtbalk los en valt op Curtis, die zijn nek breekt en sindsdien tot zijn nek aan toe verlamd is. Enkele jaren later wordt vanwege diabetes bovendien zijn been geamputeerd. Het weerhoudt hem niet om in 1996 zijn laatste album op te nemen, New World Order, waarvan hij de nummers liggend op een bed zingt. Drie jaar later overlijdt hij op tweede kerstdag op 57-jarige leeftijd.

Curtis, de lovedoctor

Je ziet, genoeg is te vertellen over Curtis Mayfield. En dat is ook de reden waarom Altheida en Kirk Mayfield 2016 willen uitroepen tot Curtis Mayfield-jaar. De nieuwe site is er dus al, maar verwacht veel meer, zoals de release van onuitgebracht materiaal, een documentaire, merchandise, geremasterd oud materiaal en dvd's met allerhande beeldmateriaal en opnames.

Hoewel Curtis voornamelijk wordt herinnerd om zijn funk en zijn politiek getinte teksten, mogen wij hem toch ook herinneren als schrijver van talloze liefdesliedjes. Zo is hij verantwoordelijk voor zo niet de mooiste lovesong ooit gemaakt. Althans, wanneer iemand 'The Makings Of You' tegen ons zou zingen, vielen we onherroepelijk in katzwijm. Niet voor niets hebben tal van artiesten recentelijk een saluut gemaakt naar dit nummer.